{"id":4111,"date":"2018-08-04T14:04:13","date_gmt":"2018-08-04T12:04:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.samita.be\/?p=4111"},"modified":"2018-11-20T10:52:39","modified_gmt":"2018-11-20T09:52:39","slug":"enlightenment-has-no-gender","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/2018\/08\/04\/enlightenment-has-no-gender\/","title":{"rendered":"Verlichting heeft geen gender"},"content":{"rendered":"

(Door Anagarika Sabbamitta; Nederlandse vertaling door Monica H\u00fcpscher)<\/em><\/p>\n

\u201eElke ochtend observeerden we de monniken van een nabijgelegen klooster, die naar het dorp gingen om aalmoezen te verzamelen. Ze stonden stil in een rij te wachten, terwijl de dorpelingen voedsel in hun bedelkommen legden. Dit tafereel had iets waardigs en liet ons tot tranen toe bewegen!” \u2014mijn collega huilt nog steeds wanneer ze zich deze episode van haar trip naar Birma voor de geest haalt. Maar wanneer ze hoorde dat ik ge\u00efnteresseerd was om een boeddhistische non te worden, keek ze echter verbaasd: “Bestaan er boeddhistische nonnen? Daarvan heb ik nog nooit gehoord!”<\/p>\n

Veel mensen, die denken aan boeddhistische kloosterlingen, denken aan mannen, niet aan vrouwen. Mijn eigen eerste contact<\/p>\n

\"Feeding-on-joy\"

\u201cHoe gelukkig leven wij toch, wij die hier niets bezitten. We zullen ons voeden met vreugde, zoals de Stralende Goden dat doen.\u201d\u2014Dhp 200 (dhamma doodle door Ven. Yodha)<\/em><\/p><\/div>\n

met boeddhistische leraren was met Tibetaanse Lama’s. In de Tibetaanse wereld waren alle kloosterlingen en dus ook alle leraars mannelijk. Daarom is het voor vele jaren niet in mij opgekomen dat ik zelf een kloosterling zou kunnen worden. Een ‘non’ bestond niet bij mijn weten.<\/p>\n

Maar ze zijn er wel! In Thailand en Sri Lanka kan je ze zien. Hun aantallen zijn nog niet groot, maar groeiend. Ze zijn er, ondanks het feit dat ze niet officieel erkend worden. In tegenstelling tot monniken ontvangen nonnen geen gratis gezondheidszorg, openbaar vervoer en andere steun van de overheid. Er is ook een groeiend aantal bhikkhu\u1e47\u012b’s<\/em> in de Tibetaanse traditie, hoewel ze door de sa\u1e45gha<\/em> niet erkend worden. Ook in het westen vinden we ze. Enkel in sommige Mah\u0101y\u0101na-landen, zoals China en Taiwan, is de bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-orde sinds de introductie ervan in de vierde eeuw uit Sri Lanka nooit uitgestorven.<\/p>\n

De bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-orde in de tijd van de Boeddha en in de latere geschiedenis tot vandaag<\/h3>\n

Dan stelt zich natuurlijk de vraag “Hoe was het in de tijd van de Boeddha?”. Wanneer we in de Vroege Boeddhistische Teksten (VBT’s) kijken, vinden we dat nonnen een aantal keer vermeld worden. In de Sa\u1e41yutta Nik\u0101ya van het Pali canon is er een heel hoofdstuk over bhikkhu\u1e47\u012b’s<\/em>: de Bhikkhu\u1e47\u012b Sa\u1e41yutta. In de Ther\u012bg\u0101th\u0101, de collectie verzen van oudere nonnen, vertellen bhikkhu\u1e47\u012b’s<\/em> hun levensverhalen, hun ontberingen en moeilijkheden en ook hun ervaring van ontwaken \u2014’bevrijding’. Bhikkhu\u1e47\u012b Mutt\u0101 zegt het zo (Thig 1.11): “Ik ben goed bevrijd, volkomen bevrijd door mijn bevrijding van de drie corrupte dingen, van de vijzel, de stamper, en mijn corrupte man. Ik ben bevrijd van geboorte en dood; alles wat leidt naar vernieuwd bestaan is uitgeroeid.”<\/em> In deze teksten horen we de stemmen van die vrouwen tot ons spreken. De Ther\u012bg\u0101th\u0101 is de oudste, gekende tekst, die door vrouwen geschreven is.<\/p>\n

Op verschillende plaatsen in de VBT’s vermeld de Boeddha zelf dat het vanaf het begin zijn plan was om een viervoudige gemeenschap van discipelen op te richten, opdat zijn organisatie compleet zou zijn. Het was een gemeenschap van bhikkhu’s<\/em>, bhikkhu\u1e47\u012b’s<\/em>, vrouwelijke lekenbeoefenaars en mannelijke lekenbeoefenaars. Hij wenste dat mensen in elk van deze vier groepen goed onderricht en ervaren in de dhamma zouden zijn en in staat zouden zijn om de dhamma aan anderen te onderrichten. In de Mah\u0101parinibb\u0101na Sutta (DN 16), drie maanden voor zijn overlijden, erkent hij in een conversatie met M\u0101ra dat zijn doel nu vervolledigd is.<\/p>\n

Er is archeologisch bewijs dat er verscheidene eeuwen na het overlijden van de Boeddha in India zowel bhikkhu’s<\/em> als bhikkhu\u1e47\u012b’s<\/em> bestonden. Oude inscripties maken melding van bhikkhu\u1e47\u012b’s<\/em> in invloedrijke posities, als donors van grote monumenten, als leraren en als geleerde studenten van de boeddhistische geschriften.<\/p>\n

\"Sanghamitta\"

Bhikkhu\u1e47\u012b Sa\u1e45ghamitt\u0101 brengt een jonge bodhi-boom naar Sri Lanka en introduceert er de bhikkhu\u1e47\u012b-ordinatie. (schilderij door Soliyas Mendis)<\/em><\/p><\/div>\n

We vinden echter ook bewijs dat in de tijd van de Boeddha er minder steun was voor nonnen dan voor monniken. In de vinaya<\/em> van de monniken is er een regel, die stelt dat een monnik van een non geen gewaad mag ontvangen, zonder iets anders in ruil te geven \u2014met de uitleg dat nonnen in het algemeen minder steun ontvangen.<\/p>\n

Onder keizer A\u015boka werden zowel de bhikkhu<\/em>– als de bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-orde vanuit India in Sri Lanka ge\u00efntroduceerd. Deze ordes kenden voor vele eeuwen voorspoed op het eiland. Gedurende een periode van oorlog en hongersnood in de elfde eeuw echter stierven beide ordes uit. De bhikkhu<\/em>-orde werd later vanuit Birma geherintroduceerd, maar de bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-orde werd nooit nieuw leven ingeblazen. Voor het uitsterven in Sri Lanka was deze bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-orde echter naar China gebracht en kwam ze via China in andere Oost-Aziatische landen terecht. Hier is de bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-orde in leven gebleven tot vandaag.<\/p>\n

In de periode dat er geen bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-orde in Therav\u0101da-landen bestond, werden er andere soorten van verzakingspraktijken voor vrouwen ontwikkeld. Dit betekent meestal dat deze ‘nonnen’ zich aan acht of tien voorschriften hielden. In Thailand heten deze ‘nonnen’ Mae Chee<\/em>, in Birma Thila Shin<\/em>, in Sri Lanka Dasasil Mata<\/em> en in Cambodia Daun Chi<\/em>. Nergens hebben deze ‘nonnen’ echter de status en de erkenning van volledig ingewijde kloosterlingen.<\/p>\n

Herintroductie van het vrouwelijk kloosterleven<\/h3>\n

Sinds de negentiende eeuw werden er stappen ondernomen om de bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-orde te herintroduceren. Er werden waarschijnlijk al eerder pogingen gedaan, maar deze pogingen zijn niet goed gedocumenteerd en hadden geen blijvend effect.<\/p>\n

En zoals overal wanneer de traditie wordt uitgedaagd, waren er krachten die tegen veranderingen in de traditionele wegen van de sa\u1e45gha<\/em> ingingen. De argumenten die men tegen de herintroductie van de bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-orde inbracht, hebben geen vaste voet in de vinaya<\/em>. Dit werd aangetoond door VBT-geleerden, zoals\u00a0Bhikkhu An\u0101layo<\/a>\u00a0en anderen. Helaas werd de discussie soms zeer emotioneel. (De achtergronden van dit fenomeen werden diepgaand geanalyseerd door Bhante Sujato in zijn boek\u00a0White Bones Red Rot Black Snakes<\/em><\/a>.)<\/p>\n

De krachten die bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-ordinatie ondersteunen bestaan echter ook en kunnen op lange termijn niet gestopt worden. Sinds de eerste pioniers in de negentiende eeuw, verspreiden de bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-kloosters zich over de wereld. Er bestaan nu zowel in oostelijke en westerse landen bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-kloosters.<\/p>\n

Bhikkhu\u1e47\u012b<\/em>-kloosters wereldwijd<\/a><\/p>\n

Het bouwen van het Tilorien Klooster in de Belgische Ardennen<\/h3>\n

Dit\u00a0klooster-bouwproject<\/a>\u00a0is gedurende vele jaren een droom geweest. Elke stap dichter bij het veranderen van die droom in realiteit is zeer opwindend.<\/p>\n

We begonnen, volgens het advies van Ajahn Brahm, met de organisatie van spreekbeurten, retraites en andere evenementen met verscheidene kloosterleraren in een kleine kring. In 2015 waren we in staat om Samita ASBL te stichten, zodat onze activiteiten een meer solide en offici\u00eble basis zouden krijgen. In oktober 2016 konden we een stuk grond kopen in het dorp Engreux in de Ardennen, dichtbij de grens van Duitsland en Luxemburg. Momenteel zijn we bezig met het bouwen van een klein hoofdgebouw. We hopen binnenkort in staat te zijn om te beginnen met de constructie van kuti’s<\/em> voor kloosterlingen.<\/p>\n

Het klooster zal redelijk klein zijn en zou\u2014zoals Ajahn Brahm het verwoordde\u2014een gemeenschap van kluizenaars moeten<\/p>\n

\"Tlorien

Het hoofdgebouw van Tilorien, omgeven door een bosrijk gebied<\/em><\/p><\/div>\n

worden. De belangrijkste focus van het klooster zal afgezonderde retraite en meditatie met nonnen zijn. De nonnen zullen leven onder leiding van de vinaya<\/em>, de gedragsregels, die door de Boeddha vastgesteld werden en door onze leraar en spirituele adviseur Bhante Sujato uitgelegd werden. Het zal een plek zijn waar nonnen en leken-gasten kunnen komen om de dhamma-vinaya<\/em> te beoefenen.<\/p>\n

Tilorien klooster startte reeds op een voorlopige manier in april 2017. Twee kloosterlingen leven nu in een boomhut en een tent in de tuin van een vriendelijke ondersteuner. Uiteraard kunnen de kloosterlingen daar niet blijven in de winter. Daarom hopen wij dat het nieuwe gebouw op tijd kan afgewerkt worden, zodat zij ernaartoe kunnen verhuizen voordat het te koud wordt.<\/p>\n

Afsluitende opmerking<\/h3>\n

In de Som\u0101sutta van de Sa\u1e41yutta Nik\u0101ya (SN 5.2) lezen we:<\/p>\n

M\u0101ra de Slechterik, die wou dat de non Som\u0101 angst, verschrikking en kippenvel zou krijgen en dat ze uit haar diepe meditatie zou komen, ging toen naar haar toe en hij sprak haar toe in versvorm:<\/em><\/p>\n

\u201cDie zeer moeilijk te bereiken staat van zijn, <\/em>
\ndie enkel wijzen kunnen bereiken,<\/em>
\nkan niet bereikt worden door een vrouw<\/em>
\nwiens wijsheid ontoereikend is.”<\/em><\/p>\n

Noteer dat deze misogyne statement in de mond van M\u0101ra, de boeddhistische ‘Slechterik”, is gestopt! En bhikkhu\u1e47\u012b Som\u0101 antwoord gepast:<\/p>\n

\u201cWat maakt het uit of je een vrouw bent,\"nunk\"<\/em>
\nwanneer de geest sereen is<\/em>
\nen kennis aanwezig is,<\/em>
\nomdat je een juist begrip hebt van de dhamma.<\/em><\/p>\n

Waarlijk, iemand die denkt<\/em>
\n‘Ik ben een vrouw’, of ‘Ik ben een man’<\/em>
\nof ‘Ik ben eender wat’,<\/em>
\nis geschikt om door M\u0101ra toegesproken te worden.\u201d<\/em><\/p>\n

Verlichting heeft geen gender.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Door Anagarika Sabbamitta; Nederlandse vertaling door Monica H\u00fcpscher) \u201eElke ochtend observeerden we de monniken van een nabijgelegen klooster, die naar het dorp gingen om aalmoezen te verzamelen. Ze stonden stil in een rij te wachten, terwijl de dorpelingen voedsel in…
Lees meer<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4111","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allgemein"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4111"}],"version-history":[{"count":154,"href":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4538,"href":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4111\/revisions\/4538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.samita.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}